* خانه تدین
خانه تدین یا محمدیه از خانه های با ارزش دوره قاجاریه در سمنان است که شامل دو بخش بیرونی و اندرونی با زیرزمین های زیبا و فضای خاص خدمه، اصطبل و آشپرخانه است.

بخش بیرونی این خانه تاریخی که با یک راهرو به ورودی اصلی بنا متصل می شود، شامل دو اتاق بزرگ، آشپرخانه و زیرزمین می باشد که با سقف های قوسی و ازاره های زیبا از سنگ و آجر، قسمت تابستان نشین بنا بوده است.

بخش اندرونی نیز خود دارای دو بخش زمستان نشین در قسمت شمالی و تابستان نشین در قسمت جنوبی و بهار خواب های شرقی و غربی است.

در بخش تابستان نشین قسمت اندرونی یک بادگیر بلند و حجیم ساخته شده که در خنک کردن هوا در تابستان های گرم نقش ارزنده ای را دارا بوده است.

خانه تدین در خیابان طالقانی واقع شده است.

* خانه کلانتر (رجبی)
این خانه که در میدان ابوذر سمنان واقع شده از بناهای باارزش دوره قاجاریه است

که دارای بادگیر بزرگ و بلند است؛ نوع بادگیر و طرح آن، این خانه را از دیگر خانه های قدیمی متمایز کرده است.

خانه رجبی برای کلانتر وقت سمنان ساخته شده بود و دارای سه حیاط (اندرونی، بیرونی و مرکزی) بوده است.

حیاط مرکزی دارای دو اتاق قرینه و دارای مقرنس کاری است.

در سقف بنا طاق های سنتی دیده می شود، زیرزمین نیز در ضلع شمالی حیاط مرکزی قرار دارد و دارای کف آجرپوش است.

یکی از زیر زمین های بنا دارای تونلی است که چند خانه و حتی یک قلعه را به هم مربوط می ساخته است.

مصالح اصلی این بنا را خشت و گل تشکیل می دهد و نازک کاری آن با گچ انجام گرفته است.

این خانه بیشتر جنبه اداری و حکومتی داشته و دارای آب انبار، قراولخانه، اصطبل، اتاق مخصوص خدمه، اتاق های مهمان و اتاق های خانواده کلانتر و بخش های اداری بوده است.

* خانه طاهری
این خانه در محله اسفنجان و نزدیک خیابان ابوذر سمنان واقع شده است که قدمت آن به دوره قاجار می رسد.

این خانه که در عرصه بزرگ و اعیانی وسیع تشکیل یافته شامل هشتی، اطاق خادم، آب انبار، بنای بیرونی، بنای اندرونی ، زیرزمین با سقف های زیبا، بادگیر کوچک که به اطاق و زیرزمین هوای خنک می دهد، ایوان و آشپزخانه است.

درهای چوبی این بنا تقریبا سالم هستند و ظرافت کار نجاران آن زمان را یادآور می شود.

* خانه ترابی
خانه ترابی یکی از خانه های با ارزش بافت تاریخی شهر سمنان است که در سال های اخیر توسط اداره کل میراث فرهنگی استان سمنان مرمت و احیا شده است.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد خانه ترابی، وجود ساباط (راهگذر میان دو خانه که دارای سقف است) در مقابل این خانه تاریخی است، زیرا ساباط ها (سابات) از ویژگی های منحصر به فرد معماری مناطق گرمسیر و کویری برخوردارند.

خانه ترابی در دوره قاجاریه ساخته و در محله کهنه دژ سمنان واقع شده است.

* عمارت و باغ امیر سمنان
یکی از بناهای زیبای شهر سمنان عمارت باغ امیر است که در محله باغ فردوس ، خیابان میرزابزرگ شیرازی، کوچه باغ امیر واقع است.

این بنا تقریبا در زمان ساخت خارج از شهر سمنان و بر بلندای سر در ورودی باغی مصفا و با چشم انداز کارخانه ریسمان ریسی بنا شده است.

این بنا دارای دارای دو نما یکی رو به غرب و ورودی مجموعه و دیگری رو به شرق و رو به باغ است.

در تزئینات نما از کاشی هفت رنگ استفاده شده و در کنار این سردر، یک خانه اعیانی با دو ایوان رو به جنوب و غرب وجود دارد.

در نمای این بنا در روی ایوان ها، ستون هایی گچی با تزئینات جالبی به چشم می خورد که این ستون ها در داخل چوبی هستند تا سازه سقف را نگه دارند و تزئینات گچی روی آن به نما جلوه و زیبائی خاصی بخشیده است.

متاسفانه باغ این بنا به کلی نابود شده و بجز درختان حیاط جنوبی چیزی باقی نمانده است.

* خانه حاج ناصر
خانه تاریخی ˈحاج ناصرˈ متعلق به دوره زندیه و قاجاریه است. این خانه در محله کهن دژ سمنان واقع شده و به دلیل موقعیت خوب و دسترسی آسان از دو خیابان اصلی در محدوده بافت تاریخی، دارا بودن منظر شهری خوب و نیز وجود بادگیر، حائز اهمیت است.

* خانه عبدوس
این بنا یکی از خانه های قدیمی با ویژگی های خاص معماری ایرانی می باشد که طراحی فضاهای این بنا متناسب با اقلیم گرم و خشک و کویری استان سمنان می باشد و از الگوهای خاص معماری بومی این منطقه از جمله برخورداری از حیاط مرکزی، دالان، پنجره های مشبک، آب انبار، مطبخ، استفاده از طاق های جناقی، زغالدانی، تنور و چال کرسی تبعیت کرده است.

این بنا جزو معدود بناهای باقی مانده در بافت تاریخی سمنان است که بیانگر تحول معماری در دو دوره تاریخی قاجار و پهلوی است که دستمایه هایی از معماری دوران صفوی را در خود جا داده است.

* خانه منشی الاطبا
این بنا متعلق به وارثان یکی از اولین اطبای چیره دست سمنان است که در منطقه بازار قدیمی سمنان سکونت داشته و از این رو به لحاظ معنوی برای اهالی منطقه حایز اهمیت است.

از جمله ویژگی های این بنای تاریخی نمای پر کار و شکل سرستون های زیبا و منحصر به فرد، سقف چوبی ایوان ورودی، وجود آب انبار با دریچه هایی برای سرریز آب است.